Obecnie branża komunalna, wraz z gospodarką wodną i ściekową, generuje jeden z najwyższych wskaźników wypadkowości. Zgodnie ze statystykami GUS, w 2018 r. zgłoszono ponad 2200 poszkodowanych w wypadkach przy pracy oraz 2 zdarzenia śmiertelne. Tymczasem nasza mentalność, generalnie obojętny czy wręcz niechętny stosunek do bezpieczeństwa powoduje, że kwestie BHP traktowane są po macoszemu.

Różne narzędzia – jeden cel: bezpieczeństwo!

Koalicja na rzecz bezpieczeństwa pracowników służb komunalnych (tzw. Koalicja BHP) powołana został w marcu 2019 r. z inicjatywy Związku Pracodawców Gospodarki Komunalnej (ZPGO) i ENERIS Surowce. Jej działanie ma być odpowiedzią na niską świadomość kwestii zarówno zagrożeń, jak i przeciwdziałania im, przez właściwie wszystkich interesariuszy: mieszkańców, media i w końcu część firm w branży. Stąd Koalicja stawia sobie za cel: zwiększenie bezpieczeństwa pracowników służb komunalnych oraz wsparcie w zakresie BHP firm i organizacji nieposiadających samodzielnych zasobów BHP. Ponadto celem jest budowanie świadomości społeczeństwa odnośnie zagrożeń stwarzanych przez śmieciarki i tworzenie standardów zachowań kryzysowych (np.: w sytuacji pożaru, wypadku śmieciarki).

Członkami Koalicji i aktywnymi podmiotami mogą być samorządy i firmy, którym bliskie są cele grupy. Warunkiem jest chęć otwartego dzielenia się doświadczeniami, trudnościami i rozwiązaniami w obszarze szeroko rozumianego bezpieczeństwa i higieny pracy.

Moc wyzwań

Jednym ze sposobów realizacji założeń Koalicji jest dzielenie się dobrymi praktykami zarówno w obszarze wdrażania zasad bezpieczeństwa w codziennej pracy firm, jak i w obszarze edukacji. Stąd koalicjanci, którzy zadeklarowali chęć aktywnej pracy, regularnie kwartalnie spotykają się mierząc się z największymi wyzwaniami branży. Jako najważniejsze wymieniono:

  • kontakt pracowników z odpadami medycznymi i zanieczyszczonymi krwią (np.: igły niezabezpieczone na sortowni),
  • rotacyjność pracowników i wiążącą się z tym trudność w edukacji i utrwalaniu dobrych nawyków,
  • brak wpływu na przestrzeganie zasad BHP przez firmy zewnętrzne, np.: te przywożące odpady na instalacje MBP czy składowiska.

Stałym, powtarzającym się problemem, jest nadużywanie alkoholu i środków odurzających. W wymiarze praktycznym firmy zgłaszają także trudności wynikające z faktu zmiennej aury, która towarzyszy naszym pracownikom, i wynikającej z tego konieczności wymiany sezonowej odzieży. Z drugiej strony wskazana została kwestia braku dobrych praktyk w zakresie powstawania i eksploatacji altan na odpady – ich budowa, niedostosowana wielkość czy umiejscowienie tworzą codzienne trudności w sposobie wykonywania pracy.

W kontekście prawnym wciąż nierozwiązanym problemem jest brak ustawy odorowej, co stwarza trudności w bieżącej współpracy ze społecznościami lokalnymi. Na poziomie świadomości jednogłośnie podkreślany jest brak świadomości mieszkańców co do roli pracowników służb komunalnych, niewiedza o tym, jak działa branża czy choćby jakie zagrożenia wynikają ze zjawiska martwych pól w śmieciarce. Problemów i patologii jest zresztą więcej, po kolei najważniejsze z nich będą przedmiotem dyskusji i działań Koalicji.

Uczmy się na cudzych błędach

Już pierwsze spotkania Koalicji pokazały, że często wyzwania jakie stoją przed specjalistą ds. BHP w poszczególnych firmach, znalazły już swoje rozwiązania w innych. Wymiana informacji między firmami jest bezdyskusyjnie ogromną zaletą Koalicji. W ramach dyskusji okazało się, że istnieje wiele bardzo ciekawych i wartych szerszego rozpowszechnienia działań w zakresie np.: wprowadzenia standardów bezpieczeństwa poruszania się po terenie, zachowania w przypadku wypadku czy wewnętrznych procedur BHP i ich wdrażania. Koalicjanci zebrali też wiele pozytywnych przykładów budowania świadomości bezpieczeństwa i edukacji pracowników – tematy te omawiane są w postaci artykułów i broszur tematycznych.