Efektywny obieg zamknięty papieru – rola odpadów niebezpiecznych
W branżach, w których papier jest intensywnie wykorzystywany, takich jak przemysł poligraficzny, powstają nie tylko odpady papierowe, lecz także inne strumienie odpadów, w tym odpady niebezpieczne. Aby realnie domknąć obieg papieru w ramach gospodarki o obiegu zamkniętym, konieczne jest również właściwe zagospodarowanie tej frakcji. Odpady niebezpieczne to materiały, które ze względu na swoje właściwości chemiczne, biologiczne lub fizyczne zagrażają ludziom, zwierzętom i środowisku – mogą być łatwopalne, wybuchowe czy toksyczne (np. zawierające rtęć lub ołów). Ich prawidłowe zagospodarowanie jest więc niezbędne.
Specyfika odpadów niebezpiecznych w procesach poligraficznych
W przemyśle poligraficznym do odpadów niebezpiecznych zalicza się m.in. zużyte rozpuszczalniki, oleje i smary, pozostałości farb i tonerów drukarskich, a także opakowania po substancjach chemicznych. Pracownicy drukarni są zobowiązani do ich odpowiedniego wydzielania z ogólnego strumienia odpadów, ponieważ tylko właściwa segregacja umożliwia zastosowanie dalszych, zgodnych z przepisami procedur zagospodarowania. Odpady te przechowuje się w szczelnych, wydzielonych pojemnikach, oznakowanych nazwą odpadu, jego kodem oraz czterocyfrowym numerem identyfikacyjnym (nr UN) do celów klasyfikacji i transportu (ADR).
Ewidencja, transport i bezpieczeństwo – obowiązki formalne i operacyjne
Istotnym obowiązkiem wytwórców odpadów jest również prowadzenie ewidencji w Bazie Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami (BDO). W systemie rejestrowane są rodzaje i ilości wytworzonych odpadów, sposób ich magazynowania oraz podmioty, którym zostały przekazane. Każdy odbiór odpadów musi być potwierdzony odpowiednim dokumentem.
Za transport odpadów niebezpiecznych odpowiadają wyspecjalizowane firmy stosujące się do międzynarodowej umowy ADR, regulującej przewóz lądowy tych materiałów. Przepisy te określają m.in. wymagania dotyczące organizacji bezpiecznego transportu, kwalifikacji kierowców oraz stosowanego wyposażenia. Dodatkowo każda firma zajmująca się przewozem odpadów niebezpiecznych ma obowiązek wyznaczenia co najmniej jednego doradcy ADR do spraw bezpieczeństwa, monitorującego zgodność z przepisami i zapewniającego bieżące doradztwo.
Od ryzyka do wartości – strategiczne podejście do odpadów niebezpiecznych
Część odpadów niebezpiecznych może zostać poddana recyklingowi. Przy zastosowaniu odpowiednich procesów technologicznych możliwe jest odzyskanie cennych surowców wtórnych, takich jak metale z puszek po farbach i chemikaliach czy pigmenty i ciecze z resztek farb, które mogą być poddane filtracji lub destylacji. Odpady nieodpowiednie do recyklingu są zagospodarowywane w sposób bezpieczny dla środowiska, m.in. poprzez spalanie w wysokotemperaturowych instalacjach.
Właściwe postępowanie z odpadami niebezpiecznymi to nie tylko obowiązek prawny, lecz także ważny element budowania wiarygodnej strategii ESG, w której kluczową rolę odgrywają dane, transparentność i ograniczanie ryzyka środowiskowego. Dlatego coraz większe znaczenie ma współpraca z operatorami zapewniającymi właściwą infrastrukturę i kontrolę nad całym procesem.
W tym obszarze Eneris oferuje kompleksową obsługę – odbiór i transport odpadów niebezpiecznych zgodny z ADR oraz ich profesjonalne zagospodarowanie w monitorowanych warunkach, z odzyskiem energii zasilającej firmy i gospodarstwa domowe. Nasze usługi obejmują również szkolenia z zakresu ADR oraz audyty zgodności procesów przygotowania i wysyłki odpadów niebezpiecznych z przepisami dotyczącymi drogowego transportu towarów niebezpiecznych. Tak zintegrowane podejście przekłada się na pewność operacyjną i wartościowe dane środowiskowe, które wzmacniają rzetelne raportowanie ESG oparte na faktach, nie deklaracjach.
W efekcie powstaje spójny system, który pozwala na bezpieczne zamknięcie obiegu odpadów niebezpiecznych, a tym samym pełne domknięcie obiegu papieru, a także wzmacnia cały model Gospodarki Obiegu Zamkniętego w sektorze poligraficznym – ograniczając negatywny wpływ na środowisko i zwiększając odzysk wartościowych zasobów.
Autor:
Agnieszka Tajak, Dyrektor ds. Sprzedaży Surowców – Eneris Surowce
Materiał powstał w ramach kampanii edukacyjnej „Papier w obiegu zamkniętym” organizowanej przez Eneris i Europapier Polska.